Tags

, , ,

Wat is er aan de hand als 1300 kinderen van de onderwijsradar verdwijnen in Brussel. Wel al jaren kampt het Nederlandstalig onderwijs met dit probleem. In 2009, toen je nog nachten lang in een tent voor de schoolpoort moest bivakkeren waren er het 1500. Je zou kunnen stellen dat het Nederlandstalig onderwijs aan zijn populariteit ten onder gaat, dat er meer scholen moeten komen en dat we misschien het inschrijven van anderstalige leerlingen de laagste prioriteit moeten geven. Maar er is meer aan de hand. Als er van de 1290 van de 2500 die begin dit schooljaar geen plaats vonden ook geen spoor meer is dan zit er iets wezenlijks fout in de manier waarop De Vlaamse Gemeenschap en het Brussels Gewest hun schoolbevolking opvolgen. Helemaal niet dus.
Iimages-3
Een paar jaar geleden was er iets gelijkaardige loos in het Franstalig onderwijs in Brussel. Een paar honderd ouders wisten daar geeneens in welke school hun zoon of dochter ingeschreven waren. Bleek zoon- of dochterlief zich gewoon zelf ingeschreven te hebben op een school waar hun beste kameraden naartoe gingen. En dat ongeacht of ze die school en de gekozen studierichting leuk vonden.

De Nederlandstalige spoorloze leerlingen zouden of buiten Brussel of in het Brussels Franstalig onderwijs kunnen ingeschreven zijn. Dat is wat er geopperd wordt omdat men gewoon niet weet waar die ‘dakloze’ leerlingen naartoe zijn. Honderden onder hen, meestal kleuters en leerlingen van het basisonderwijs; zouden ook gewoon thuis kunnen zitten of op straat rondlopen. Daar over is niets geweten.

De beide taalgemeenschappen in Brussel wisselen geen informatie uit; laat staan dat er een databank zou zijn van het Brusselse leerlingenbestand. Dat is zo, dat zal ook niet ontkend worden en de verantwoordelijke overheden zullen ook vertellen dat dat doodnormaal is. Onderwijs is een aangelegenheid van de gemeenschappen, zeker in Brussel en wie ook maar de minste compatibiliteit zou durven vermoeden tussen beide onderwijssystemen is meer dan een beetje naïef.

Alsmaar meert Franstaligen sturen hun kinderen naar het Nederlandstalig onderwijs vanuit twee bezorgdheden, de een al minder nobel dan de andere. Voor sommigen zijn Franstalige scholen te gekleurd en als je wil dat je kinderen op het einde van de schoolrit Nederlands kunnen spreken dan is het eigen onderwijsnet net geen optie.

Het succes van het Nederlandstalig onderwijs in Brussel is een evidentie.Vanaf het schooljaar 2010-2011 werd een nieuw systeem voor inschrijvingen geïntroduceerd met als criteria: voorrang voor broers en zussen, dan tot 45 % voorrang voor Nederlandstaligen, nog 30 % voorrang voor Gelijke Onderwijs Kansen-leerlingen en dan nog wat plaats voor kinderen die in de Nederlandstalige voorschoolse opvang hebben gezeten.

Een aantal scholen zaten dat schooljaar al helemaal vol na de inschrijving van broers en zussen .Het Lokaal Overleg Platform, de overkoepeling van alle Nederlandstalige scholen in Brussel stelde dat het alvast een middel was om de schaarse plaatsen op een “eerlijke” manier te verdelen, zonder camping voor de schoolpoorten. Maar een echte oplossing voor het probleem was het niet. En jaar op jaar herhaalt zich het zelfde scenario. Dat men dus vooral niet doet alsof die diaspora van 1291 een nieuw(s) feit zou wezen.

Hier en daar wordt er om een federale aanpak van het onderwijs geroepen. Dat is de klok terugdraaien. Het Nederlandstalige onderwijs in Brussel is uniek in zijn dynamiek en zeer kwaliteitsvol. Als er een begin van uitwisseling met het Franstalig onderwijs zou kunnen gemaakt worden dan zou dat haast ‘homeopathisch’ moeten gebeuren. Kleine projecten met leraars die in beide netten kunnen werken.

Het Nederlandstalig en Franstalig onderwijs in Brussel zijn niet alleen in hun eigen gemeenschap ingebed maar ook totaal verschillend wat populatie, reputatie en aanpak betreft. Zo verschillend dat een door sommigen gewenste fusie jaren van overgang zou vergen; gesteld dat de gemeenschappen tot een overeenkomst dienaangaande zouden komen. Uit PISA, een driejaarlijkse vergelijking door de OESO van de onderwijsprestaties in 65 landen; blijkt het Nederlandstalig onderwijs steeds topscores te halen terwijl het Franstalig onderwijs qua leesvaardigheid of wiskunde steevast net boven het gemiddelde uitkomt.

Toch is er binnen dat Franstalig onderwijs een interessante piste bewandeld. Tot voor een paar jaar konden scholen hun leerlingen werven waar ze maar wilden. Tot er een decreet kwam dat scholen verplichtte om prioritair leerlingen in te schrijven die in de buurt van de school woonden, le principe de proximlité. Daar is veel protest op gekomen van de scholen en de ouders. Zit je school in een migrantenbuurt dan weet je hoe laat het is. Woon je in een faciliteitengemeente dan maak je minder kans om je zoon of dochter in een Brusselse school in te schrijven. Maar het systeem heeft ook iets heilzaams. De school wordt weer onderdeel van een buurt en de demografische ontwikkelingen kunnen makkelijker opgevolgd worden en resulteren in meer schoolinfrastructuur.

Zeer opvallend is wat ik zou noemen het grensverkeer binnen het Brusselse schoolcurriculum. De treinen op het Brusselse voorstadsnet zitten afgeladen vol leerlingen die vanuit Vlaanderen en Wallonië naar Brussel komen en omgekeerd. Ook intra muros is er grensverkeer.

Is er een oplossing voor dit Brussels onderwijsprobleem? In eerste instantie moet het Brussels Gewest een soort meldplicht opleggen aan elke ouder: waar en in welk onderwijsrichting zijn leerplichtig kind ingeschreven is. Zo moeilijk kan dat niet zijn en met een beetje kruispunt data banking krijg je de hele schoolpopulatie in beeld. Wie uit de boot blijkt te vallen kan in aanmerking komen voor assistentie, opvang of een aangepaste studiebeurs. En juist die studiebeurs zou een goeie piste kunnen zijn om leerlingen op te sporen. Als je de bestanden van de administratie school- en studietoelagen zou screenen kom je wellicht al bij een deel van die 1291 leerlingen uit. Nou,dat we daar niet aan gedacht hebben. Dus vooraleer we Child Focus inschakelen zijn er nog wel andere mogelijkheden.

Advertenties