beste

Het lijkt wel of het land en bij uitbreiding de wereld een paradijs zou zijn als iedereen tewerkgesteld zou zijn. Maar is dat ook zo? Is arbeid in onze samenleving het ultieme doel, of is arbeid het middel om de waardigheid, de vrijheid en de ontplooiing van elke burger te garanderen? De rücksichtsloze ren naar de tewerkstelling beschouwt de arbeider en de bediende als overal inzetbaar en inwisselbaar (het cynisme van DHL: pakjes en werknemers verzenden!). Het is toch wel een beetje het dictatoriale primaat van de absolute arbeidsethos.


De zuivere tewerkstellingspolitiek heeft duidelijk een sociaal en een humaan deficiet.Ik geef een paar aanzetten. Het kan niet dat kleuterleraressen, verpleegsters, leraars, opvoeders en bij uitbreiding gesco- personeel van culturele instellingen bij de laagst verloonde beroepscategorie ondergebracht worden. Ze zijn onze eerstelijns-opvoeders waar we de allerhoogste eisen aan stellen. Het kan niet dat huisarbeid van moeders en vaders niet op een of andere manier gewaardeerd en dus verloond wordt.

Een groeiend aantal economisten hebben grote vragen bij het vergelijken van BBP’s die alleen verloonde arbeid verdisconteren, vooral als zo’n BBP, ook door u, als maatstaf voor het economisch gezondheid wordt genomen. Er bestaan alternatieve modellen die welzijn en ook milieu verrekenen. Is een goeddraaiende economie de enige maatstaf in een land waar vijftien procent vroeg of laat met armoede te maken krijgt? De familiale, sociale, en omgevingscontext waarbinnen mensen hun geld verdienen en spenderen, is van enorm belang voor hun geluksgevoel. Toonaangevende economen zijn het BBP gaan beschouwen als een even nuttig als inadequaat middel om het streefdoel van zowel de regering als de markt te bereiken: het welzijn en de welvaart zo veel mogelijk te bevorderen”.

Ik wil dat werklozen een project hebben of krijgen. Ik wil-hoe utopisch ook, dat iedereen een project heeft waar hij voor werkt. De scholen en de politiek moeten de jeugd, de burgers van morgen en vandaag helpen om hun project te bepalen en dat te linken aan arbeid. Dat vraagt om waardering van ‘arbeid’ die tot nu toe ondergewaardeerd wordt of gemakkelijkheidshalve ondergebracht is bij het voluntariaat. De diensten en de innovatie zijn de sectoren  waar de tewerkstellingstoekomst ligt, zeker in een maatschappij die zuivere handarbeid automatiseert. Het heeft iets bezwerends en hoopvols als je dit aan mensen vertelt. We maken ‘werk’ van zaken die ze in China of India niet kunnen  na- of goedkoper maken. Wat we zelf doen, doen we beter.

Samenwoningsprojecten voor validen en minder-validen, parkings waar je je wagen met een glimlach nalaat bij iemand die hem wast en bewaakt , supermarkten waar je aan kopen in je wagen geladen worden terwijl je ergens anders verder shopt of gewoon thuis geleverd worden voor u aankomt. Waarom zouden we arbeidsplaatsen zoeken als we ze kunnen ‘maken’. Diensten en innovatie horen thuis in steden. Automobiel-assemblage en andere industrie zijn speeds minder een optie. De impliciete veronderstelling dat wie wel werk heeft automatisch een gelukkig en ontplooid burger is binnen een coherente en zorgende samenleving wordt stilaan onderuit gehaald.

De Britse onderzoeker Richard E. Wilkinson heeft een definitie van gezonde en gelukkige maatschappijen, die samenlevingen namelijk waar niet zozeer de rijkdom maar de gelijkheid primeert: “Deze maatschappijen hebben een sterk ontwikkeld gemeenschapsleven. Het sociale leven houdt niet op aan de voordeur, maar de publieke ruimte is een sociale ruimte. Het individualisme en de waarden die de markt dicteert, worden in toom gehouden door de sociale moraal. De mensen zijn meer geneigd om deel te nemen aan sociale activiteiten buitenshuis en zich in te zetten voor vrijwilligerswerk . Er zijn veel minder tekenen van anti-sociale agressiviteit. De maatschappij lijkt zich alles veel meer aan te trekken’.

Dat mijnheer de eerste minister is een signaal dat u dringend moet detecteren. Als we een sociale économie en tewerkstelling kunnen opstarten en doorstarten dan werken we niet alleen aan de koopkracht en het concurrentiebehoud maar ook aan een zorgzame  samenleving. Robert Kennedy heeft ooit gesteld date een samenleving die het BBP tot standaard verheft indirect ook misdaad, vervuiling en ongelijkheid bestendigt : “Het bruto binnenlands product omvat luchtvervuiling en reclame voor sigaretten en de ambulances die op de snelwegen verkeersslachtoffers weghalen. Het rekent de speciale sloten voor onze deuren mee en ook de gevangenissen voor de mensen die ze stukmaken. Het bruto binnenlands product omvat de vernietiging van de cederwouden en de dood van Lake Superior. Het neemt toe met de productie van napalm en raketten en kernkoppen. Het houdt geen rekening met de gezondheid van onze gezinnen, de kwaliteit van het onderwijs of het genoegen dat we aan spelen beleven. Het is het zowel onverschillig voor de properheid van onze fabrieken als voor de veiligheid van onze straten. Het telt niet de schoonheid van onze poëzie mee of de kracht van onze huwelijken, noch de intelligentie van het publieke debat of de integriteit van ambtenaren… het meet kortom alles, behalve dat wat het leven de moeite waard maakt”

Advertenties